Kran qəzalarının böyük hissəsi tələsik quraşdırma, yük cədvəlinə əməl etməmək və zəif sahə hazırlığından qaynaqlanır. Bu yazıda avtokran və qüllə kranı üçün əsas təhlükəsizlik prinsiplərini, alış/icarə yoxlamasını və sahə intizamını ətraflı toplayırıq.
İşə başlamazdan əvvəl
- Torpaq daşıma qabiliyyəti və dayaq (outigger) yerləri
- Yeraltı kommunikasiya və hava xətləri məsafəsi
- Külək sürəti limiti və görünürlük
- Yükün real çəkisi və ağırlıq mərkəzi
- Sling/traversa vəziyyəti, sertifikatları
- Operator və siqnalçının rabitəsi
- Təhlükə zonasının hasarlanması və giriş nəzarəti
Yük cədvəli — qırmızı xətt
Hər kranın load chart-ı var. Radius artdıqca icazəli yük düşür. “Bir az artıq qaldırarıq” yanaşması aşılma və bom zədələnməsi riskidir. Əlavə qollar, külək və dinamik yellənmə ehtiyat əmsalını azaldır. İki növbəli işdə yorğunluq da diqqət səhvini artırır — fasilə və növbə dəyişimi planlaşdırılmalıdır.
Quraşdırma və dayaq
Outrigger lövhələri yumşaq torpaqda batmamalıdır. Yamacda işləyəndə əlavə balast və ya alternativ yerləşdirmə lazım ola bilər. Qüllə kranlarında isə anker, bərkitmə və montaj ardıcıllığı layihəyə uyğun aparılmalıdır.
Alış və icarədə yoxlama
Kabin xəbərdarlıq sistemləri, limiçlər, troslar, hidrolik sızmalar və dayaq silindrləri yoxlanılmalıdır. İcarədə operatorun sənədi, iş təcrübəsi və sığorta şərtləri müqavilədə olsun. Gecə işi planlaşdırılırsa işıqlandırma və rabitə ayrıca yoxlanılmalıdır.
Makina.az-da kran elanı seçərkən tonnaj, bom uzunluğu və buraxılış ili ilə yanaşı servis tarixçəsini də soruşun. Təhlükəsizlik — sürətdən öncə gəlir; bir qəzanın dəyəri bir aylıq kirayədən qat-qat bahadır.
